Sanskrit Ruchira-3 संस्कृत रुचिरा 3

Question 4: (अ) उचितकथनानां समक्षम्‌ ‘आम्‌’, अनुचितकथनानां समक्षं ‘न’ इति लिखत-

यथा

पुरत: चरणं निधेहि।

आम्‌

(क)

निजनिकेतनं गिरिशिखरे अस्ति।

(ख)

स्वकीयं बलं बाधकं भवति।

(ग)

पथि हिंस्रा: पशव: न सन्ति।

(घ)

गमनं सुकरम्‌ अस्ति।

(ङ)

सदैव अग्रे एव चलनीयम्‌।

Answer:

यथा

पुरत: चरणं निधेहि।

आम्‌

(क)

निजनिकेतनं गिरिशिखरे अस्ति।

आम्‌

(ख)

स्वकीयं बलं बाधकं भवति।

(ग)

पथि हिंस्रा: पशव: न सन्ति।

(घ)

गमनं सुकरम्‌ अस्ति।

(ङ)

सदैव अग्रे एव चलनीयम्‌।

आम्‌


Question 4 : (आ) वाक्यरचनया अर्थभेदं स्पष्टीकुरुत-

परित:

पुरत:

नग:

नाग:

आरोहणम्‌

अवरोहणम्‌

विषमा:

समा:

Answer:
परित: – ग्रामं परित: उद्यानम् अस्ति।
पुरत: – सत्यं पुरत: विजय अस्ति।
नग: – हिमालय: एक महान् नग: अस्ति।
नाग – शिव: नाग: धारयति।
आरोहणम्‌ – किञ्चित यात्री वसयाने आरोहणम् करोति।
अवरोहणम् − किञ्चिदपि वसयानात् अवरोहणम् करोति।
विषमा: – सन्मार्गा: विषमा: भवति।
समा: – कुमार्गा: समा: भवति।